Dotacje dla SDW w Polsce

Będziemy bardzo wdzięczni za udzielenie pomocy finansowej na działalność SDW w Polsce, kazda wpłata będzie mile widziana.                                                                     Konto: PKO BP S.A. O/ŁÓDŻ:  2910203 4080000 45 020115 1489

 
 

HISTORIA

Podejmując próbę przedstawienia genezy powstania, działalności i obecnej kondycji Stowarzyszenia Dzieci Wojny w Polsce, z konieczności należy odnieść się do okresu II wojny światowej 1939-1945, w którym przyszło żyć ówczesnym dzieciom polskim.

W wyniku agresji na Polskę w dniu 1 września 1939 roku, zwłaszcza zbrodniczej polityki ludobójstwa i masowego terroru III Rzeszy Niemieckiej, śmierć poniosło ponad 2 mln. dzieci polskich, a ponad 200 tys. zostało zabranych od rodzin, przy czym z tej liczby zaginęło bez wieści ok. 170 tys.

Dzieci polskie ginęły podczas działań i wydarzeń wojennych w więzieniach i obozach zagłady, były mordowane w katowniach gestapo, w „szpitalach”, poddawane pseudomedycznym eksperymentom, w czasie wykonywania ciężkiej i nie ludzkiej pracy fizycznej, z głodu, zimna, szykan i poniewierki.

Po zakończeniu działań wojennych, w maju 1945 roku tysiące dzieci, zwłaszcza pozbawionych opieki rodzicielskiej, znalazło się w niezwykle trudnym położeniu. Brakowało nam wszystkiego: ciepła rodzinnego, elementarnych warunków egzystencji, często dachu nad głową.

* * *

Pod koniec lat 60-tych, w środowisku dzieci okresu wojny 1939-1945, zrodziła się inicjatywa kompleksowego opracowania tamtych wydarzeń. Myśl ta znalazła szeroki oddźwięk w ośrodkach twórczych naszego kraju, w tym m.in. u:

  • Ewy Szelburg-Zarembiny, pisarki i działaczki społecznej
  • Tadeusza Hołuja, pisarza, więźnia Oświęcimia
  • Jarosława Iwaszkiewicza, poety
  • Edmunda Osmańczyka, publicysty, działacza obrońców pokoju
  • Józefa Chałasińskiego, socjologa
  • Janusza Groszkowskiego, wiceprzewodniczącego Rady Państwa, żołnierza, naukowca
  • Bogusława Leśnodorskiekiego, historyka prawa
  • Kazimierza Popiołka, historyka, rektora Uniwersytetu śląskiego.
  • Janusza Wieczorka, ówczesnego ministra, przewodniczącego Rady Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa, żołnierza września 1939r.
  • Mieczysława F. Rakowskiego, redaktora Naczelnego tygodnika „Polityka”
  • Mariana Turskiego, redaktora i kierownika działu historycznego „Polityki”

Pod patronatem tych osób, rozpisany został konkurs międzynarodowy na wspomnienia okresu wojennego dzieci i młodzieży pod hasłem: „Byliśmy wówczas dziećmi”. Do 24 czerwca 1972 roku zostało nadesłanych ponad 160 prac o łącznej objętości 3500 stron maszynopisu. Jury przewodniczyła Ewa Szelburg-Zarembina.

Książka i Wiedza opublikowała w roku 1975 w formie książkowej ponad 70 prezentowanych prac. Pamiętniki stały się niepowtarzalnym dokumentem z lat II wojny światowej, oskarżającym hitleryzm, o dokonanie w sercach i umysłach dzieci polskich i innych narodowości, niebywałych zbrodni. Autor wstępu do tej publikacji wspomnień, Marian Turski, stwierdził, że ich treść powinna stać się „Księgą Zawsze Żywą Pamięci”.

Konkurs stał się również impulsem do powołania Stowarzyszenia Dzieci Wojny w Polsce, jako pierwszego i jedynego wówczas w naszym kraju. Komitet założycielski stanowiło 20 osób uczestniczących w konkursie, w tym m.in. Józef Sapkowski z Tomaszowa Lubelskiego, późniejszy wieloletni przewodniczący Stowarzyszenia.

Nowopowstałe Stowarzyszenie, początkowo nie miało osobowości prawnej, a jego terenem działania była Ziemia Zamojska i Mazowiecka oraz Miasto Stołeczne Warszawa. Miała to być organizacja masowa, pracująca dla dobra dzieci, dla ich życia w pokoju, miała opiekować się ludźmi starszymi, miała chronić życie dzieci, pomagać członkom Stowarzyszenia, którzy jako dzieci, utracili zdrowie w obozach koncentracyjnych lub podczas innych działań wojennych. Członkami Stowarzyszenia mogli zostać wszyscy, którzy 9 maja 1945r. nie mieli ukończonych 18 lat życia. Powstanie Stowarzyszenia i jego działalność spowodowały duże zainteresowanie różnych środowisk dzieci okresu wojny. Przystępowały do niego tysiące osób. Powstawały zalążki oddziałów terenowych. Kiedy Stowarzyszenie uzyskało osobowość prawną, powoływane były te oddziały niemal we wszystkich miastach wojewódzkich, a nawet w gminach i wioskach.

Stowarzyszenie Dzieci Wojny w Polsce, po zgromadzeniu koniecznych funduszy, przystąpiło do wydawania swojego kwartalnika, spełniającego rolę opiniotwórczą i prezentującego najważniejsze wydarzenia związane z okresem okupacji, a odnoszące się do dzieci z tamtego czasu oraz wynikające z bieżącej działalności Stowarzyszenia.

Z inspiracji Stowarzyszenia Dzieci Wojny w Polsce, w kwietniu 1979 roku w Warszawie odbyła się międzynarodowa sesja naukowa pod hasłem „Dzieci i młodzież w latach II wojny światowej”. Rolę gospodarza sesji spełniała Główna Komisja Badania Zbrodni Hitlerowskiej i Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa.

Za sprawą Stowarzyszenia powstało kilkanaście tablic i pomników upamiętniających ofiary i bohaterstwo dzieci okresu wojny, m.in. w Aleksandrowie Łódzkim, w Lublinie, Łodzi, Strzelcach Krajeńskich.

* * *

Obecnie Stowarzyszenie liczy kilka tysięcy członków zwyczajnych, wspierających, honorowych i korespondentów. Podejmujemy także współpracę z podobnymi organizacjami z innych państw, zwłaszcza sąsiadujących z Polską.

maj 2018
pwścpsn
123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031